Een internationale groep experts op het gebied van stedenbouw, huisvesting en architectuur gaat Oekraïne helpen met de wederopbouw van verwoeste steden en infrastructuur. Het project is een initiatief van de Oekraïense architect Oleg Drozdov en wordt voorlopig geleid door de Nederlandse architect Fulco Treffers. “Het is een gevoelig onderwerp: nu al praten over wederopbouw als de oorlog nog bezig is”, erkent Treffers. Hij werkt al jaren in Oekraïne als architect en docent. “Maar na de oorlog keren mensen terug, willen ze een plek om te wonen en werken, en dan zijn er snelle beslissingen nodig. In andere naoorlogse situaties bleek dat men daar nog niet klaar voor was.” Als voorbeeld schetst Treffers een situatie waarbij drie bruggen in een stad verwoest zijn. “Welke brug herstel je dan om zo snel mogelijk voor een redelijke verbinding te zorgen? Hoe meer we vooraf kunnen bedenken en bespreken, hoe beter.” Inmiddels hebben ruim veertig deskundigen van binnen en buiten Oekraïne zich bij de coalitie, die zich Ro3kvit noemt, aangesloten. Daarbij gaat het om stedenbouwdeskundigen, maar ook specialisten op het gebied van bijvoorbeeld energievoorziening, infrastructuur en wetgeving. Bij de coalitie zijn experts aansloten uit Oekraïne zelf, maar ook uit onder meer Duitsland, de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Zweden, Zwitserland, België en Nederland. Zij zijn veelal verbonden aan architectenbureaus en universiteiten, zoals het Amerikaanse MIT, Brown University, de universiteiten van Stockholm en Brighton en de KU Leuven. Ook voormalig rijksbouwmeester Floris Alkemade maakt deel uit van de denktank. “Het zijn allemaal mensen die al een link met Oekraïne hebben, bijvoorbeeld omdat ze hier eerder werkzaam zijn geweest”, vertelt Treffers. “Of met een dusdanige staat van dienst dat we hun hulp goed kunnen gebruiken.” Verder zijn er verschillende onderzoekers bij de denktank betrokken, zoals historici gespecialiseerd in naoorlogse wederopbouw en ook erfgoedexperts. Dat laatste is belangrijk, aldus Treffers: “Herstel je een stad bijvoorbeeld identiek aan hoe die ooit was, zoals ze in Warschau gedaan hebben, of pas je het aan aan de tijd? Dat zijn gevoelige thema’s waar je ruimte voor moet nemen en waar debat over gevoerd moet kunnen worden.” De denktank is vandaag gelanceerd en bevindt zich nog in de beginfase. “De volledige ngo wordt nu opgebouwd, wat transparant moet gebeuren”, zegt Treffers. “En er lopen nog gesprekken met andere deskundigen die zich bij Ro3kvit willen aansluiten. We verwachten uiteindelijk met zo’n vijftig experts aan de slag te gaan.” Eerder maakten we deze video over de verwoestingen in Makariv, een voorstad van Kiev: De eerste projecten zijn al van start gegaan. Zo is in de West-Oekraïense stad Ivano-Frankivsk een leegstaand gebouw geschikt gemaakt voor bewoning door vluchtelingen uit het oosten van het land. “Daarbij zijn voor 64 mensen woningen gerealiseerd. En het is voor ons gelijk een goede leerschool: waar lopen we tegenaan en hoe kunnen we dat op andere locaties beter doen?” Onlangs schatte de Wereldbank de schade aan gebouwen en infrastructuur in Oekraïne tot dusver op 60 miljard dollar, ruim 56,6 miljard euro.