In Rusland wordt vandaag de overwinning van de Sovjet-Unie op nazi-Duitsland herdacht. De Russische president Poetin hield op 9 mei 2000 voor het eerst een toespraak op de Dag van de Overwinning. Maar door de oorlog in Oekraïne heeft de Russische feestdag dit jaar een extra lading; alle ogen zijn daarom gericht op het Kremlin. Wat Poetin gaat zeggen in zijn toespraak is nog niet duidelijk, maar er wordt wel volop over gespeculeerd. Een hardnekkig gerucht is dat Poetin de strijd in Oekraïne, tot dusver aangeduid als een “militaire operatie”, nu voor het eerst een oorlog zal noemen. Dat zou kunnen betekenen dat officieel dienstplichtigen ingezet gaan worden en de Russische troepenmacht aanzienlijk vergroot kan worden. Buitenlandminister Lavrov leek dat eerder tegen te spreken. Hij zei dat het leger zich niet gaat aanpassen aan een specifieke datum zoals 9 mei. Het kan ook zijn dat Poetin nieuwe militaire doelen gaat aankondigen, of dat hij de overwinning uitroept in de Donbas, de oostelijke regio in Oekraïne, of in Marioepol. De activiteiten beginnen om 9.00 uur Nederlandse tijd. De toespraak kan je live, zij het met een minuut vertraging vanwege de vertaling, volgen op NOS.nl en in de app. De Russische minister Sergej Sjojgoe van Defensie claimde eerder al de overwinning in de Zuid-Oekraïense stad, maar de Azovstal-staalfabriek is nog altijd niet in Russische handen. Voor de Russen is de havenstad Marioepol van strategisch belang, omdat er met de inname een directe verbinding over land ontstaat tussen de Krim en de gebieden die onder Russische controle staan in de Donbas. Naast de toespraak wordt er ook een grote militaire parade gehouden op het Rode Plein in Moskou. Die parade werd dit weekend al geoefend: Poetin blikte gisteren in een schriftelijke verklaring al terug op de overwinning op nazi-Duitsland in 1945. Hij benadrukte dat het de gemeenschappelijke plicht is om de verspreiding van het nazisme tegen te gaan; hij zegt sinds het begin van de oorlog in Oekraïne al dat hij het land wil ‘denazificeren’. “Vandaag de dag strijden onze militairen, net als hun voorouders, schouder aan schouder om hun geboorteland te bevrijden van de nazi’s. Dat gebeurt in het vertrouwen dat, net als in 1945, de overwinning van ons zal zijn”, schreef hij in de verklaring die op de Russische televisie werd getoond. In deze video van NOS op 3 zie je meer over waarom 9 mei zoveel voor Rusland en Poetin betekent: Correspondent Geert Groot Koerkamp: “Poetin gaat in zijn toespraak naar alle waarschijnlijkheid de overwinning op het nazisme in 1945 linken aan Oekraïne. Hij kan bijvoorbeeld iets zeggen over dat ze nu, net als hun grootvaders vroeger, nog steeds vechten tegen het nazisme. Zoiets zou niet verrassend zijn. De grote vraag is natuurlijk of hij een algehele mobilisatie afkondigt, maar de verwachting van de meeste militaire experts en politicologen is dat Poetin dat niet gaat doen vandaag. Tot dusver heeft de regering constant benadrukt dat in Oekraïne alles volgens plan verloopt, en dat er steeds meer plekken worden “bevrijd”. Dat verhaal krijgen Russen ook constant voorgeschoteld op televisie. Als er nu een mobilisatie wordt afgekondigd, wordt dat hele beeld aan gruzelementen gegooid. Het zou een erkenning zijn dat het helemaal niet goed gaat en dat die beperkte ‘speciale militaire operatie’ daadwerkelijk een oorlog is. Los daarvan is 9 mei de belangrijkste feestdag voor de Russen, met veel vlagvertoon, activiteiten en een feeststemming. Het ligt niet voor de hand die stemming te verpesten met zo’n aankondiging. Logisch beredeneerd zou Poetin dus geen oorlog gaan afkondigen. Maar in februari leefde bij velen ook de verwachting dat Rusland Oekraïne niet zou binnenvallen. Dus alles is mogelijk.”