Het RIVM heeft enkele mogelijke gevallen van apenpokken in Nederland in onderzoek. De monsters worden momenteel in een laboratorium onderzocht, de uitslag is nog niet binnen. Voor het RIVM is het eventueel opduiken van het virus in Nederland geen verrassing. Directeur Jaap van Dissel van het Centrum Infectieziektenbestrijding zou het raar vinden als dat hier niet gebeurt, terwijl dat in andere West-Europese landen al wel het geval is. Het RIVM wil dat er een meldingsplicht komt voor artsen en ggd-medewerkers bij wie zich een patiënt met apenpokken heeft gemeld. Een advies daarover is naar minister Kuipers van Volksgezondheid gegaan. Net als met corona is gebeurd, kan zo’n patiënt in isolatie worden geplaatst. Ook kan dan een bron- en contactonderzoek worden gestart. Nauwe contacten moeten dan mogelijk tot drie weken in quarantaine. Dat is de incubatietijd van het virus. “We moeten alle maatregelen nemen om het virus nu in het beginstadium de kop in te drukken”, zegt Van Dissel. Apenpokken werd voor het eerst vastgesteld bij apen in 1958, vandaar de naam. Het virus is een zoönose, wat betekent dat het van dier op mens kan overgaan. Bij de mens werd apenpokken voor het eerst in 1970 geconstateerd in de Democratische Republiek Congo. Anders dan de naam doet vermoeden, wordt het virus vooral door knaagdieren overgebracht. Het virus kan binnendringen via de slijmvliezen in de mond, neus of ogen en via open wondjes, schrijft het RIVM. Het virus kan zich ook verspreiden via druppels uit blaasjes of uit de mond-keelholte, maar niet via zwevende druppeltjes in de lucht. De ziekte begint vaak met griepachtige klachten als koorts, hoofdpijn en moeheid. Na 1 tot 3 dagen volgt een uitslag die meestal in het gezicht begint en die daarna over het hele lichaam verschijnt. Deze uitslag begint met vlekken die overgaan in blaasjes. Na het indrogen van de blaasjes blijven korsten over die uiteindelijk na 2-3 weken van de huid afvallen. Tot voor kort dook het virus in Europa enkele keren op bij mensen die terugkeerden uit Afrika, met name in het Verenigd Koninkrijk. De afgelopen weken zijn in korte tijd in meerdere Europese landen besmettingen vastgesteld, bij mensen die niet in Afrika zijn geweest. Hoe dat kan, is niet bekend. Van Dissel noemt het ziektebeeld buiten Afrika “vrij mild”. Buiten Afrika zijn geen sterfgevallen bekend. In Europa zijn nu meer dan honderd bevestigde of verdachte gevallen bekend. Ook in de VS, Canada en Australië zijn gevallen van apenpokken bevestigd. Volgens bronnen van persbureau Reuters is er vandaag nog een spoedvergadering van een speciaal comité van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO. De WHO-directeur voor Europa is bang dat het virus zich deze zomer snel zal verspreiden op feesten en festivals. Onderzoeker Fabian Leendertz van het Duitse Robert Koch Institut spreekt van een epidemie, maar acht de kans klein dat die lang duurt. “De gevallen kunnen via contactonderzoek goed worden geïsoleerd en er zijn ook geneesmiddelen en effectieve vaccins beschikbaar als dat nodig mocht zijn.”