“We hadden al vaarwel gezegd tegen het leven, we dachten niet dat iemand nog wist dat we er zaten”, zei de 70-jarige Valentina Sytnikova vandaag tegen persbureau Reuters. Sytnikova zat twee maanden opgesloten onder het Azovstal-complex, het laatste bolwerk van verzet in de belegerde Oekraïense stad Marioepol. Samen met haar zoon en tienjarige kleinkind leefde Sytnikova ondergronds, wachtend op hulp. Sytnikova zat met zeventien andere families in een bunker. Die bood hun een tijdlang bescherming tegen de aanhoudende Russische aanvallen op Marioepol. Maar door raketaanvallen stortte hun schuilplaats uiteindelijk in. Drie dagen geleden werden Sytnikova en haar familie onder het puin vandaan gehaald. “Ik ben zo bang, zei mijn kleindochter.” Persbureau Reuters interviewde de 70-jarige vrouw vandaag niet in Marioepol, maar in de stad Zaporizja, ten noordwesten van de havenstad. Zij werd daar met zo’n honderd anderen – overwegend burgers – vanuit Marioepol heen gebracht, onder toezicht van internationale hulporganisaties. De evacués hadden zich schuilgehouden onder het Azovstal-complex, dat nog stamt uit de Sovjettijd. Het was voor het eerst dat mensen via een humanitaire corridor vanuit het Azovstal-complex konden ontsnappen. Bekijk hier de aankomst van de evacués: Het internationale Rode Kruis en de Verenigde Naties hielpen bij de evacuatie, die sinds afgelopen weekend gaande was. Vrouwen, kinderen en ouderen werden als eerste weggehaald en in bussen weggebracht. Voor het eerst in twee maanden tijd zagen de evacués daglicht, zei een humanitaire vertegenwoordiger van de VN vandaag. “We waren soms bang dat we er nooit meer uit zouden komen”, tekende de BBC in Zaporizja op. Hoewel de eerste evacués nu dus in veiligheid zijn gebracht, is de ellende van Azovstal nog niet voorbij. Nog zeker 200 mensen zitten vast in de ruimtes onder het complex, zei de burgemeester van Marioepol vandaag. Hun lot is allerminst zeker. Waar ligt Zaporizja? Er is weinig voedsel en zowel de Oekraïense autoriteiten als het extreemrechtse Azov-bataljon, dat zich eveneens ophoudt op het terrein, meldden vandaag dat Rusland opnieuw is begonnen met aanvallen. De bedoeling is dat ook de overgebleven Oekraïners uiteindelijk naar Zaporizja worden gebracht, in navolging van de honderdduizenden die de afgelopen tijd naar de stad vluchtten. Helemaal veilig is het in Zaporizja niet. In de buurt van de stad – de zesde van Oekraïne – wordt hevig gevochten. Toch worden inwoners uit Marioepol in nood erheen gebracht, omdat het simpelweg de dichtstbijzijnde stad is in het gebied dat onder controle van Oekraïne staat. Ondanks de relatief korte afstand tussen het Azovstal-complex en Zaporizja – ruim 200 kilometer – liep de evacuatie vertraging op. Verwacht werd dat de evacués gisteren al aan zouden komen. Waar de vertraging precies door kwam is lastig te zeggen. NOS-verslaggever David Jan Godfroid denkt dat de evacués mogelijk eerst door een Russisch doorgangskamp moesten, waar de Russen hebben beoordeeld wie er verder mocht en wie niet. “Ze willen waarschijnlijk weten wie er informatie zou kunnen hebben over Russische troepen en de verdedigingswerken. Die mensen zijn waarschijnlijk niet aangekomen in Zaporizja”, zegt Godfroid. “Hetzelfde zal gelden voor mensen die zich kritisch hebben uitgelaten over Rusland, Poetin, de invasie of nog iets anders.”