“Sommige plekken waar ik mensen mee naar toenam tijdens mijn rondleidingen bestaan niet meer”, zegt Stefanie Akkerman, een Nederlandse reisgids in Tokio. “Die zijn failliet gegaan. Ik was zelf ook driekwart van mijn inkomsten kwijt, dus ik moest op zoek naar ander werk”, zegt ze. “Hopelijk wordt het nu weer wat beter.” Vanwege het coronavirus golden er drie jaar beperkingen, maar sinds vandaag gelden er in Japan geen strenge visum- en quarantaineregels meer. Iedereen is weer welkom in Japan, ook toeristen. Het enige dat mensen bij zich moeten hebben is een coronavaccinatiebewijs of een negatief testresultaat. De nieuwe regels gelden voor bezoekers uit 68 landen en ook Nederland staat weer op de groene lijst. De eerste toeristen op het vliegveld van Tokio zijn enthousiast: Toen de pandemie in 2020 uitbrak, sloot Japan vrijwel direct zijn grenzen, ondanks het advies van de Wereldgezondheidsorganisatie om dat juist niet te doen. Bijna een half jaar lang mochten zelfs mensen met een permanente verblijfsvergunning het land niet in of uit. Tienduizenden mensen strandden in het buitenland, ver van huis, werk en familie. Japan werd zwaar bekritiseerd, toch duurde het maanden voordat de regels werden aangepast. Tot vandaag waren toeristen helemaal niet welkom. “Het is dat mijn man nu de kost verdient, alleen met mijn inkomsten hadden we niet volgehouden”, zegt Akkerman. Ze schrijft nu artikelen over Japan voor toerismesites. Om die reden bezocht ze tijdens de pandemie nog vaak populaire trekpleisters in Tokyo. “Toen ik een paar maanden na die eerste uitbraak terugging naar de plekken waar het vroeger krioelde van de toeristen, merkte ik dat de sfeer helemaal doodgeslagen was.” De Japanse overheid heeft de laatste maanden stapsgewijs de grenzen geopend, met elke keer ook weer nieuwe regels. Zo moesten mensen een visumaanvraag indienen en voor aankomst een tracking-app downloaden waarmee ze elke dag gebeld werden. Ook kwam het voor dat mensen een dure groepsrondleiding moesten boeken via een erkend reisbureau. In de laatste maand maakte slechts aan paar honderd mensen gebruik van die mogelijkheid. “Maandenlang verdiende ik helemaal niets”, zegt Haruka. Ze is een lokale gids in Tokio en gaf in 2019 nog bijna dagelijks rondleidingen. Niet alleen Haruka’s baan en inkomen verdwenen: “Ook mijn favoriete noedelrestaurants zijn nu weg. Die hadden ineens geen klanten meer.” Ze zag dat plekken die populair waren bij buitenlandse toeristen het zwaar kregen: “Odaiba, het eiland net voor de kust van Tokio, was een enorm levendig entertainmentdistrict. Daar is weinig van over. Je kan er nog wel heen voor een mooi uitzicht.” Terwijl de grenzen in Europa en Amerika weer langzaam opengingen, kwam Japan juist met strenge visumregels. Met enorme subsidies probeerde de overheid de ingestorte toeristenindustrie op te peppen. “Ik kreeg steun, maar ook die verdwijnt nu. Uiteindelijk moest ik iets anders gaan doen om rond te komen”, zegt Haruka. De komende maanden is het laagseizoen, maar de verwachting is dat vanaf de komende lente er weer veel buitenlanders naar Japan komen. “Ik merk nu al dat ik steeds meer boekingen binnenkrijg”, zegt Akkerman. Een deel van Japan is bang dat het toelaten van buitenlanders weer leidt tot een nieuwe coronagolf. Televisiezenders tonen beelden van buitenlanders zonder masker, met de boodschap dat toeristen zich niet zullen houden aan coronaregels. De Japanse premier Fumio Kishida staat toe dat hotels klanten mogen weigeren die geen masker willen dragen. “Ik heb de laatste tijd een aantal groepsrondleidingen mogen doen, en ik krijg juist alleen maar klanten die zich beleefd aan de regels houden”, zegt Haruka opgewekt. “Dus ik maak me geen zorgen.”