De ontbossing van het Braziliaanse Amazonewoud was afgelopen juli op het laagste niveau van alle julimaanden sinds 2017. Er werd zo’n vijfhonderd vierkante kilometer regenwoud gekapt, een afname van 66 procent ten opzichte van een jaar eerder. De cijfers zijn gebaseerd op satellietbeelden van een wetenschappelijke overheidsinstelling. Juli is een belangrijke maand om in de gaten te houden als het om ontbossing gaat, zegt ecoloog Merijn van Leeuwen, Amazone-expert van het Wereldnatuurfonds. “Vanaf juni begint het droge seizoen in de Amazone. Als je wilt ontbossen moet je de bomen eerst kappen, dan laten drogen en vervolgens in de fik zetten. In de droge maanden vindt dus de meeste ontbossing plaats.” Toch betekent een afname in een maand tijd niet meteen dat het de goede kant op gaat. Het kan bijvoorbeeld bewolkt zijn waardoor satellieten minder accuraat meten. Wel is duidelijk dat er het hele jaar al minder wordt gekapt. In de eerste zeven maanden van 2023 nam de ontbossing af met ruim 42 procent ten opzichte van deze periode een jaar eerder. Deze afname heeft volgens Van Leeuwen alles te maken met het beleid van de Braziliaanse president Lula da Silva, die vanaf begin dit jaar aan de macht is. Hij was van 2003 tot 2010 ook al president en wist de houtkap in het Amazonegebied toen met 80 procent terug te dringen. Ontbossing bleef illegaal, maar Lula’s voorganger Bolsonaro in 2019 aan de macht kwam, reduceerde die het budget dat er was voor de handhaving met 90 procent. Van Leeuwen: “Lula is gelijk begonnen met het terugdraaien hiervan, maar dit kost tijd. Waarschijnlijk zien we nu de eerste effecten.” Het Amazonegebied is het grootste regenwoud ter wereld. Ruim de helft ervan ligt in Brazilië, waardoor het land een cruciale rol speelt bij het beschermen ervan. De bekendmaking van de cijfers komt een paar dagen voor de Amazone-top, waar Lula gastheer is. De politieke leiders van de negen Amazone-landen komen samen om afspraken te maken over de bescherming van regenwoud. Lula heeft beloofd dat er in 2030 een einde moet komen aan ontbossing in het Amazonegebied. Een volledige stop van ontbossing in het Amazonewoud is volgens Van Leeuwen belangrijk voor Lula. “Momenteel is 17 procent van het Amazonewoud verdwenen, dat is 26 keer de oppervlakte van Nederland. Als daar nog vijf procent bij komt, wordt er een kantelpunt bereikt. Dan zullen grote delen van het regenwoud uitdrogen.” Als de ontbossing het hele jaar blijft afnemen zoals nu het geval is, gaat het volgens Van Leeuwen de goede kant op. Toch ziet de ecoloog niet meteen reden voor een feestje. “In de nabijgelegen Cerrado-savanne, waar het meeste veevoer vandaan komt, neemt de ontbossing juist toe.”