Boerenorganisatie LTO Nederland maakt zich zorgen over het voornemen van Brussel om een eind te maken aan de uitzonderingspositie van Nederland voor het uitrijden van mest. Nederlandse boeren mogen al jaren meer mest over hun land verspreiden dan collega’s in andere lidstaten. Volgens bronnen wil de Europese Commissie daar met ingang van volgend jaar vanaf. Meststoffen komen in het grond- en oppervlaktewater terecht, waardoor de kwaliteit van het water achteruitgaat. In Nederland is die waterkwaliteit al jaren slecht. “Voor veehouders betekent dit dat ze hun dierlijke mest moeten inruilen voor kunstmest”, zegt LTO-voorzitter Sjaak van der Tak. “Dat betekent dat het inkomen van veehouders, maar ook van akkerbouwers, gemiddeld met 20.000 euro daalt.” Veehouder Jack Rijlaarsdam uit Stompetoren bevestigt dat. Als hij de 180 koeien die hij nu heeft wil houden, moet de overtollige mest worden afgevoerd. Daar komen de kosten van de aanschaf van kunstmest nog bij. Dat gaat hem tienduizenden euro’s extra kosten. Minder koeien houden wil hij ook niet, want dan is zijn bedrijf niet meer rendabel. Het is maar de vraag of de maatregel van Brussel helpt bij het verbeteren van de waterkwaliteit. “Als dit ertoe leidt dat boeren minder vee gaan houden, zou dat kunnen leiden tot een verbetering van de waterkwaliteit”, zegt onderzoeker Jan Dijkstra van Wageningen University & Research. “Maar als de boeren overgaan naar meer gebruik van kunstmest kan het de stikstofsituatie verslechteren.” Brussel dringt al langer aan op het beëindigen van de Nederlandse uitzonderingspositie. Landbouwminister Henk Staghouwer heeft de boeren daarvoor gewaarschuwd. Zijn ministerie probeert te redden wat er te redden valt door in te zetten op een stapsgewijze uitfasering. De hoop is dat Nederland pas later hoeft te beginnen met het afbouwen van de mestverspreiding en rond 2026 of liefst nog iets later volledig aan de Europese eisen moet voldoen. Dan kan de aanpassing samengaan met de stikstofaanpak. Bij die aanpak is het ook de bedoeling dat er minder vee komt, en dus minder mest. Twee jaar geleden profiteerden 19.000 bedrijven van de uitzonderingspositie van Nederland.