China heeft zich schuldig gemaakt aan “ernstige mensenrechtenschendingen” tegen de Oeigoeren. Dat concluderen de Verenigde Naties in een langverwacht rapport over de heropvoedingskampen in de provincie Xinjiang. VN-onderzoekers zeggen dat de beschuldigingen van marteling van de moslimminderheid geloofwaardig zijn. Volgens de rapporteurs worden Oeigoeren en andere andere islamitische gemeenschappen in het land “willekeurig opgesloten” en is er sprake van systematische marteling en mishandeling, waaronder seksueel geweld. Bovendien zijn er sterke aanwijzingen dat Oeigoeren worden onderworpen aan discriminatie op medisch gebied, bijvoorbeeld door gedwongen geboortebeperking. De conclusies staan in een lijvig VN-rapport van afzwaaiend mensenrechtenchef Michelle Bachelet. Er werd drie jaar aan het document gewerkt en de publicatie kwam op Bachelets laatste dag als Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN. In mei kreeg zij nog kritiek te verduren na een werkbezoek aan China. Critici vonden dat ze niet uitgesproken genoeg was over misstanden aldaar. Het nu verschenen VN-rapport zet de mensenrechtenschendingen weliswaar niet neer als genocide, iets dat verschillende parlementen vanwege gedwongen abortussen en sterilisaties wel deden. De publicatie van het rapport werd meermaals uitgesteld, mede doordat Bachelet haar bevindingen van een zesdaagse reis door Xinjiang en andere delen van China erin wilde verwerken. Voor het onderzoek werden ook Oeigoeren ondervraagd die eerder opgesloten hadden gezeten. De rapporteurs roepen Peking op alle onrechtmatig gedetineerden Oeigoeren zo snel mogelijk vrij te laten en nabestaanden van vermiste Oeigoeren duidelijkheid te geven. In de afgelopen periode heeft China op alle mogelijke manieren geprobeerd het rapport tegen te houden, stellen westerse diplomaten. Volgens China was er sprake van een “schijnvertoning” van de Verenigde Staten en het Westen. In een reactie bestrijdt Peking de uitkomsten van het rapport. “Het zogenaamde ‘onderzoek’ gaat in tegen het mandaat van de Mensenrechtencommissaris en is gebaseerd op desinformatie en leugens van anti-Chinakrachten, bedoeld om het imago van China moedwillig te besmeuren.” Internationale media en mensenrechtengroepen publiceerden al herhaaldelijk over de behandeling van de Oeigoeren. Meer dan een miljoen moslims worden naar schatting vastgehouden in Xinjiang, in het noorden van China. China heeft die aantijgingen overigens altijd weersproken. Volgens het land zijn de kampen een wapen in de strijd tegen terrorisme.