De Amerikaanse saxofonist Pharoah Sanders is op 81-jarige leeftijd overleden. Volgens een statement van zijn platenlabel overleed hij vredig in Los Angeles, in het bijzijn van familie en vrienden. Sanders werkte schouder aan schouder met John Coltrane met wie hij de muzikale grenzen van hun instrument verlegde, was pionier van de spirituele jazz, en heeft veel grote albums op zijn naam. Pharoah Sanders werd als Ferrell Sanders geboren in Little Rock, Arkansas. Hij speelde in het begin veel in San Francisco, waar hij de bijnaam ‘Little Rock’ kreeg. In 1961 verhuisde Sanders naar New York, waar hij moeilijk aan de bak kwam. Terwijl hij bijbaantjes zocht om rond te komen en zijn nachtrust vond in de metro’s van de stad, speelde hij ‘s nachts mee met artiesten die zich bezighielden met de muziekstroming free jazz. Daarin waren toen ook musici als componist Sun Ra en trompettist Don Cherry actief. In 1965 werd Sanders door John Coltrane gevraagd om in zijn band te komen spelen. Dat bleek een goede match. Samen speelden ze de controversiële free jazz, waar alle wetten uit de traditionele jazzmuziek de deur uit werden gegooid. Die vrijheid in de muziek lag trouwens in lijn met de tijd waarin ze leefden. In de jaren 60 streed de Afro-Amerikaanse bevolking nog stevig voor gelijke burgerrechten. Het was de tijd van Martin Luther King, Black Power, en de Civil Rights Act. En de avant-garde jazz schopte in die tijd ook hard tegen de bestaande structuren. Hoe het klonk? Hier kun je luisteren naar de twee tenorsaxofonisten (als je durft): In de jaren na Coltranes dood in 1967 ontwikkelde Sanders zich tot bandleider van zijn eigen bands. Hij speelde meer spirituele jazz en raakte geïnspireerd door Afrikaanse muziek. Daaruit kwam een van zijn bestverkochte albums voort, Karma. Karma (1969), The Creator Has a Master Plan: In de jaren daarna zou Sanders blijven spelen in verschillende muziekformaties. Hij mixte de rhythm & blues uit zijn jeugd met avant-garde jazz en Afrikaanse muziek, zoals de Marokkaanse Gnawa-muziek. Hij toerde nog tot recente jaren de hele wereld over. In 2018 stond hij nog op het NN North Sea Jazz Festival, in 2019 in het Muziekgebouw aan ‘t IJ. Met het overlijden van Sanders is de laatste van de ‘heilige drie-eenheid’ van saxofonisten uit die tijd heengegaan: John Coltrane, Pharoah Sanders en Albert Ayler hadden als bijnaam de ‘father (Coltrane), son (Sanders) and holy ghost (Ayler)’.