Een veroordeling tot 24 jaar cel in Australië en een vrijlating na 20 jaar cel in de Verenigde Staten. Het zijn twee recente voorbeelden van herzieningen in zaken door misdaadpodcasts. De twee zaken staan niet op zichzelf: wereldwijd zijn verschillende zaken, waaronder cold cases, opgelost vanwege die truecrime-podcasts. En niet alleen in het buitenland, ook in Nederland zijn op deze manier bruikbare tips over zaken binnengekomen, meldt de politie. Hoewel de tips hier nog nooit tot een herziening van een zaak hebben geleid, zijn sommige tips wel aanleiding voor nieuw onderzoek, zegt politiewoordvoerder Martin de Wit. Hij is initiatiefnemer van de politie-podcast Cold Case. Bijvoorbeeld bij de dood in 1993 van de 25-jarige Judit Nyari, wier moordenaar nooit is gevonden. “Door de podcast over deze zaak kregen we tips binnen waardoor we meer zicht hebben op hoe de laatste fase van haar leven eruitzag”, zegt De Wit. Ook gaf één tipgever aan dat Nyari bekend stond als ‘Kleine Judit’. “Die bijnaam hebben we vervolgens weer gedeeld met het publiek. Zulke concrete puzzelstukjes kunnen soms het begin zijn van een hele verzameling nieuwe informatie.” Vaak vinden mogelijke getuigen het moeilijk om te praten als zij net iemand zijn kwijtgeraakt, vervolgt De Wit, die ook adviseur is voor het Landelijk Team Opsporingscommunicatie. “Wat je ziet bij coldcaseonderzoeken is dat in de tijd rondom de moord iedereen gespannen was. Jaren later ligt dat anders en zijn de verhoudingen veranderd. Dan is een vriend bijvoorbeeld een ex-vriend geworden, waardoor iemand toch durft te vertellen over een conflict.” Een podcast legt de lat lager om de politie met deze en andere informatie op te zoeken, zegt De Wit. “Het kan ook dat iemand ten tijde van de moord iets heeft gezien, maar dacht dat de zaak allang was opgelost. Of niet wist hoe belangrijk informatie zou zijn.” Een podcast is bij uitstek een middel om aandacht te besteden aan cold cases of twijfels over een zaak, zegt criminoloog Janine Janssen. “Er is ruimte om heel veel te vertellen, je hebt veel plek voor diepte en informatie en kunt meer facetten toelichten. Het is ook een medium waarmee je andere doelgroepen bereikt.” Daarnaast hebben podcasts vaak een groot bereik, zegt Janssen. “Mensen zijn enorm gefascineerd door true crime.” Niet alle podcastluisteraars voelen zich geneigd om te helpen. Actieve luisteraars zijn op te delen in meerdere groepen, zegt De Wit. “De enthousiastelingen vinden de zaak indrukwekkend. Dat is mooi maar daar heb je als politie niet veel aan. Dan zijn er de meedenkers. Dat zijn de mensen die graag willen helpen, en die ons adviezen geven, bijvoorbeeld vanuit een bepaalde expertise.” Zo heeft ooit een prostituee contact met de politie opgenomen omdat ze in dezelfde buurt had gewerkt als een slachtoffer, zegt De Wit. Tot slot zijn er de tipgevers met echt concrete informatie. Dat is de belangrijkste groep. “Dat kunnen echte ooggetuigen zijn, maar die zijn heel zeldzaam.” De keerzijde van de populariteit van true crime-podcasts is dat makers zich kunnen laten verleiden door sensatie. “Een geweldsdelict moet niet verheerlijkt worden”, zegt Janssen. “Maar het kan niet kwaad om je te verdiepen in het waarom achter een daad. Zolang er maar nuance aanwezig is.”