Opnieuw gingen vandaag tienduizenden Israëliërs de straat op om te demonstreren tegen plannen van de nieuwe ultrarechtse regering. Die wil het Hooggerechtshof minder macht geven. Veel Israëliërs zijn bang dat dit voornemen om een meerderheid van het parlement besluiten van het hof te laten terugdraaien de Israëlische democratie zal schaden. Maar kolonisten zijn juist blij met de hervormingsplannen en hebben hun hoop op dit nieuwe kabinet gevestigd. Een van hen is Arye Weinstock. Hij woont in een nederzetting op de bezette Westelijke Jordaanoever. Volgens internationaal recht zijn de Israëlische nederzettingen in bezet Palestijns gebied illegaal, maar Weinstock vindt dat hij juist recht heeft op het land: “Dit is het land van mijn voorouders, geen nederzetting. Deze gebieden zijn Judea en Samaria en hier woonde vroeger de stam van Juda. Joden zijn hier dus altijd al geweest en daarom is dit mijn land.” Wat Weinstock betreft, zouden er veel meer nederzettingen moeten komen. Maar hoewel de bestaande nederzettingen al decennialang flink uitgebreid worden, mogen kolonisten niet zomaar een nieuwe nederzetting stichten zonder toestemming van de Israëlische autoriteiten. Toch gebeurt dat regelmatig. Zulke zogenoemde outposts zijn ook volgens Israël zelf illegaal. En het Hooggerechtshof kan zo’n ‘buitenpost’ laten ontruimen. “Palestijnen kunnen naar het Hooggerechtshof stappen om te bewijzen dat zij een stuk land bezitten. Als ze daarin gelijk krijgen, oordeelt het hof dat zo’n nieuwe nederzetting ontruimd moet worden”, zegt Noa Shusterman. Ze is onderzoeker bij het INNS, het Israëlische onderzoeksinstituut voor nationale veiligheid. Volgens Shusterman krijgen Palestijnen lang niet altijd gelijk, maar met de juiste papieren kunnen ze in sommige gevallen hun land via het Hooggerechtshof terugkrijgen. Vlak bij de nederzetting waar Weinstock woont, gebeurde dat ook. Kolonisten hebben daar zonder toestemming van de autoriteiten een nederzetting gesticht. Maar een Palestijn klopte bij het hof aan om te bewijzen dat dit land zijn eigendom was. Hij kreeg gelijk en dus moesten de kolonisten verhuizen. Tot frustratie van Weinstock: “We zijn daar uiteraard niet blij mee. En dat is precies waarom wij het Hooggerechtshof moeten veranderen. Dat is de reden dat ik op deze regering heb gestemd. Voor mij heeft dat de hoogste prioriteit.” Maar volgens Shusterman zullen de juridische hervormingen de relatie met de Palestijnen nog verder onder druk zetten: “We zien al dat de spanningen steeds verder toenemen en de nederzettingen zijn daar een belangrijke factor in. Palestijnen zien dat er naast hen steeds meer wordt gebouwd, terwijl zij dat land als hun toekomstige Palestijnse staat zien. De enige instantie waar ze naartoe zouden kunnen is het Hooggerechtshof. Dus als dat ook verdwijnt, kan de situatie escaleren.” Afgelopen zondag kondigde het kabinet aan 10.000 huizen toe te voegen aan de bestaande nederzettingen én negen outposts te willen legaliseren. Het zou een reactie zijn op aanslagen twee weken geleden in Jeruzalem. De kans is groot dat het Hooggerechtshof dit laatste besluit zal blokkeren, want de regering moet eerst bewijzen dat het land staatseigendom is, zoals de regering stelt. Dat zal lastig worden, omdat veel van de outposts (gedeeltelijk) op land staan dat in privébezit is van Palestijnen. Maar dat proces kan maanden, zelfs jaren duren. En het is de vraag of het Hooggerechtshof tegen die tijd nog wel de autoriteit heeft om daadwerkelijk zo’n besluit tegen te houden.