De invloedrijke astronoom Frank Drake is op 92-jarige leeftijd overleden. Hij stond decennia geleden aan de wieg van de serieuze zoektocht naar buitenaards leven en deed er alles aan om de ‘giechelfactor’ over dat onderzoeksveld te bestrijden. Op 8 april 1960 richtte Drake uit interesse en nieuwsgierigheid een radiotelescoop naar de ster Tau Ceti in de hoop signalen op te vangen van een buitenaardse beschaving. Tevergeefs zocht hij er naar tekenen van leven. Toen hij zijn instrumenten op de ster Epsilon Eridani richtte, pikte hij tot zijn eigen verbazing wel iets op. Verder onderzoek wees echter uit dat hij een geheime radarinstallatie van het Amerikaanse leger had opgepikt. Hoewel er wat lacherig werd gedaan over zijn zoektocht, wist hij toch genoeg collega’s te intrigeren om het werk serieus te nemen. “Het onderwerp was taboe in de astronomie”, vertelde hij er eens over. “Niemand anders was aan het zoeken omdat ze bang waren. En ik was te dom om bang te zijn.” Een conferentie die Drake organiseerde betekende de opmaat naar SETI, de “Search for Extraterrestrial Intelligence”, waarbij telescopen al decennialang systematisch de hemel afspeuren naar sporen van aliens. Sceptische collega’s wist hij te overtuigen met een vergelijking die hij opstelde: zijn Drake equation. Rekening houdend met hoeveel sterren er zijn, hoeveel planeten daar mogelijk omheen draaien en hoe oud het universum al is, berekende hij daarmee losjes dat er misschien wel miljoenen bewoonde planeten moesten zijn (geweest). De berekening werd alleen maar relevanter toen technologische ontwikkelingen als de Hubble-telescoop bewezen dat planeten als de aarde lang niet zo zeldzaam waren als men eeuwenlang had gedacht. Later in zijn carrière besefte Drake dat het misschien niet voldoende was om alleen te luisteren: als de aliens diezelfde strategie zouden toepassen zouden we elkaar immers missen. Samen met de beroemde wetenschapper Carl Sagan bedacht hij daarom de Arecibo-boodschap, die in 1974 als signaal naar een sterrencluster werd verzonden. In de boodschap hadden Drake en Sagan enkele complexe wetenschappelijke basiswaarden in binaire code versleuteld, zoals de cijfers 1 tot en met 10, het atoomgewicht van elementaire deeltjes als koolstof en zuurstof en de structuur van dna. Ook voegden ze een schematische weergave van de mens, ons zonnestelsel en de schotelantenne waarmee het visitekaartje werd verstuurd toe aan de boodschap. In een reactie op zijn overlijden omschrijft zijn familie Drake als een liefhebbende vader, een diep denker en een meesterlijk verteller. “Hij hield van deze planeet met al zijn magische complexiteit en was dol op de eindeloze mogelijkheden die het universum om ons heen inspireert.”