Weken na de verkiezingen die hij nipt verloor is Jair Bolsonaro voor het eerst weer in het openbaar verschenen. De Braziliaanse president woonde op een militaire academie een afstudeerceremonie bij van kadetten. Bolsonaro zweeg evenwel bij het bezoek. Hij sprak niet met de pers en hield ook geen toespraak tijdens de plechtigheid. Eind vorige maand werd Bolsonaro door zijn linkse uitdager, oud-president Lula da Silva, verslagen met 51 procent van de stemmen. Hij heeft die uitslag nog altijd niet publiekelijk erkend of zijn tegenstander gefeliciteerd met de overwinning. Wel beloofde zijn chef-staf dat de regering zal meewerken aan de machtsoverdracht als Lula’s termijn 1 januari begint. Enkele dagen na de stembusgang gaf Bolsonaro een korte verklaring waarin hij alleen zei te blijven werken voor alle Braziliaanse burgers. Daarna werd het stil rond de president: bij officiële gelegenheden draafde zijn vicepresident op, regeringszaken werden afgedaan door de chef-staf. Vicepresident Mourão verklaarde een week geleden dat Bolsonaro’s afwezigheid een medische kwestie was: hij zou zo last hebben van wondroos dat broeken dragen voor hem onmogelijk was. “Je wil hem toch niet in korte broek ergens naartoe laten gaan?” Dat verklaart echter nog niet waarom hij ook op sociale media op wat formele mededelingen na niets postte. Zelfs de socialemedia-uitzendingen die hij bijna elke donderdag hield bleven uit. Grote vraag in Brazilië is daarom of Bolsonaro zijn wonden likt of dat hij broedt op een plan. Afgelopen week probeerde hij de kiescommissie een groot deel van de uitgebrachte stemmen ongeldig te laten verklaren, maar dat verzoek werd wegens gebrek aan bewijs voor onregelmatigheden afgewezen. Bovendien moet Bolsonaro’s partij een boete betalen van 23 miljoen real (4,1 miljoen euro), omdat hij volgens de kiescommissie met de klacht probeerde het kiessysteem te ondermijnen. Al voor de verkiezingen was er de vrees dat Bolsonaro, die de militaire dictatuur in het land kenschetste als een periode van rust en vooruitgang, op ondemocratische wijze aan de macht zou willen blijven. Voor- en tegenstanders wachten daarom nog altijd gespannen op de kleinste indicatie van wat de president van plan is.