De eerste vlucht met asielzoekers die van het Verenigd Koninkrijk naar Rwanda worden gebracht, gaat door vandaag. Dat heeft de Britse minister Truss van Buitenlandse Zaken gezegd. De vlucht staat vanavond rond 22.30 uur Nederlandse tijd gepland. Er moeten zeven of acht asielzoekers naar het Afrikaanse land worden gebracht. Rwanda krijgt van het Verenigd Koninkrijk geld voor de opvang. De overeenkomst geldt vooralsnog voor de komende vijf jaar. De eerste vluchtelingen komen terecht in de hoofdstad Kigali, in het Hope Hostel: Er is veel kritiek op de constructie die in april door premier Johnson werd aangekondigd. Tegenstanders wijzen op de mensenrechtensituatie van Rwanda, waar politieke tegenstanders van de regering volgens organisaties als Human Rights Watch en Amnesty International de afgelopen jaren zijn gearresteerd en gemarteld en journalisten met beperkingen van de persvrijheid te maken hebben. “Je zou kunnen denken dat dit alleen om geld draait. En er is ook geld met de overeenkomst gemoeid, zo’n 140 miljoen euro. Maar het gaat ook ergens anders om: de president van Rwanda, Paul Kagame, wil zijn bondgenootschap met westerse landen versterken. Kagame werd na de genocide in 1994 geprezen omdat hij van Rwanda een veilig en opgeruimd land maakte. Plastic is verboden, het ziet er allemaal goed georganiseerd uit in de hoofdstad Kigali. Het is ook een land dat een voorloper wil zijn in de regio als het gaat om nieuwe technologie. Het land werd gezien als succesverhaal en zeker in de beginjaren leverde dat veel donorgeld op. Maar het imago van Rwanda en Kagame heeft steeds meer deuken opgelopen door beschuldigingen van mensenrechtenschendingen. Daar is steeds meer aandacht voor gekomen van westerse landen. Deze overeenkomst kan Rwanda gebruiken om het imago weer op te poetsen, om gezien te worden als gastvrij land en dus om het Westen, of in iedere geval het Verenigd Koninkrijk, aan zijn kant te krijgen.” In totaal hebben 130 mensen te horen gekregen dat ze in aanmerking komen voor uitzetting naar Rwanda, onder wie ook Afghanen en Syriërs. Tientallen asielzoekers hebben individuele rechtszaken gewonnen waardoor ze niet mee hoeven. Er komen ook vandaag nog drie zaken voor de rechter voordat het vliegtuig kan vertrekken. Een verzoek om de hele vlucht te blokkeren, werd gisteren afgewezen door het Hof van Beroep. Ook een allerlaatste poging vandaag bij het Hooggerechtshof haalde het niet. Bij een uitzettingscentrum in de buurt van luchthaven Gatwick werd de afgelopen dagen geprotesteerd door tegenstanders: Buitenlandminister Truss zei vandaag bij een ochtendprogramma van de BBC te verwachten dat de vlucht vandaag doorgaat, zelfs al zijn er maar een paar asielzoekers aan boord, “uit principe”. Als asielzoekers niet meegaan op deze vlucht, dan gaan ze met de volgende, stelde de minister. “Het is een belangrijk onderdeel van onze strategie om de mensensmokkelaars aan te pakken die handel drijven in de hoop en dromen van mensen.” De regering Johnson argumenteert dat asielzoekers worden ontmoedigd met de dreiging van deportatie naar Rwanda. Of dat werkt is de vraag. Sinds de aankondiging van het Rwanda-plan is het aantal asielaanvragen nog niet afgenomen. Op de kritiek op de Rwanda-constructie antwoordde Truss vandaag dat de tegenstanders maar met een alternatief moeten komen om illegale immigratie aan te pakken. “Na talloze rechtszaken van actiegroepen om het vliegtuig tegen te houden, lijkt de omstreden uitzetting naar Rwanda vanavond toch door te gaan. Maar niet met de 130 migranten die oorspronkelijk aan boord zouden zitten, want inmiddels zijn er zoveel individuele rechtszaken aangespannen, dat er nog maar maximaal zes mensen over zijn die daadwerkelijk kunnen vertrekken. Er loopt ook nog een bodemprocedure over de legaliteit van dit Rwanda-plan. Dat zou kunnen betekenen dit hele beleid over een maand alsnog met terugwerkende kracht onrechtmatig wordt verklaard. Ondertussen stapelt de kritiek zich op: VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR noemde het catastrofaal. Volgens de kerk van England is het een ‘immoreel beleid’ dat ‘Groot-Brittannië beschaamt’. En troonopvolger prins Charles zou het plan in privékringen ‘verschrikkelijk’ hebben genoemd.”