Inspanningen om Korea te helpen en verzet tegen de Amerikaanse agressie. Zo wordt de Koreaanse oorlog in China ook wel omschreven. Vrede kwam er nooit in de oorlog tussen Noord- en Zuid-Korea, die miljoenen slachtoffers kende. Een wapenstilstand was het hoogst haalbare, vandaag precies 70 jaar geleden. Voor de Chinese soldaten van toen, die drie jaar zij aan zij vochten met de Noord-Koreanen, voelt het als de dag van gister. De eremedailles die de kameraden verzamelden, hebben nog altijd een speciale plek in Zhoushi, dat niet ver van de Noord-Chinese stad Xi’an ligt. Op dit stukje revolutionaire grond in de provincie Shaanxi, niet ver van de plek waar Mao Zedong zijn Lange Mars voltooide, zijn nog altijd enkele tientallen Chinese Korea-veteranen in leven. Vrijwilliger Liu Ang bezoekt ze allemaal. “We zorgen ervoor dat zij hun oude dag in vrede kunnen leven”, zegt hij. “Zoals zij ervoor hebben gezorgd dat wij vandaag de dag in vrede kunnen leven.” “Ik meldde me op 19-jarige leeftijd bij het Volksvrijwilligersleger”, vertelt Wu Jinming, een van de veteranen, in zijn woonkamer. “Eerst diende ik in het noordoosten van China, dat was om te oefenen. Vanaf 1952 ook aan het front in Noord-Korea.” Overdag was het schuilen geblazen, in de bossen. Alleen in het duister konden er meters gemaakt worden. “De Amerikaanse vliegtuigen vlogen erg laag en bombardeerden alles en iedereen die ze tegenkwamen.” Zelf raakte hij zwaargewond bij zo’n luchtaanval. “Mijn handen en benen waren gebroken. Ik heb nog geprobeerd bloedvaten af te knijpen om de bloeding te stoppen.” Hij dronk uit plassen en rivieren, overleefde door zich schuil te houden in een tunnel, vertelt hij. Uiteindelijk kon hij mee op een trein terug naar China. Hij wist te overleven, maar moest met één been verder. “Amputatie was onvermijdelijk.” Klagen doet hij niet. “Spijt heb ik nooit gehad”, zegt Wu. “Bovendien: ze zijn me niet vergeten.” Rond Chinees nieuwjaar of op de eerste van augustus bijvoorbeeld, de verjaardag van het Volksbevrijdingsleger. “We kregen dan altijd rijstnoedels of olie. Sinds Xi Jinping aan de macht is krijgen we ook geld overgemaakt. Dat is een verbetering,” vertelt Wu terwijl hij zijn prothese vastzet en weer opstaat. Tijdens de Koreaanse oorlog stonden de troepen van Kim Il-sung, geholpen door Moskou en Peking, tegenover een gelegenheidscoalitie van de Verenigde Naties. Naast Zuid-Korea en de Verenigde Staten vochten daarin onder meer het Verenigd Koninkrijk, Canada en Nederland mee. Toenmalig leider van de Chinese Volksrepubliek Mao Zedong, die net een burgeroorlog achter de rug had, zou weifelend hebben ingestemd met het verzoek van Kim. “We hebben de Verenigde Staten correct bestreden”, meent veteraan Wang Ronghui, die er in tegenstelling tot Wu zonder kleerscheuren vanaf kwam. Net als zijn kameraden praat hij in stevig Shaanxi-dialect. “Onze divisie was verantwoordelijk voor de communicatielijnen van en naar Noord-Korea”, vertelt hij. Aan de muur hangt een reusachtig portret van Mao. Tranen rollen over zijn wangen als Wang begint over de oudste zoon van de oude roerganger. Mao Anying was gestationeerd in Tongchang, niet ver van de Chinese grens met Noord-Korea. Hij werkte als secretaris op het hoofdkwartier van wat in die jaren het Volksvrijwilligersleger heette. Zijn jarenlange ervaring in Moskou en kennis van het Russisch kwamen er goed van pas. De jonge Mao bevond zich ver van de frontlinie, maar bleek uiteindelijk niet opgewassen tegen het gevaar uit de lucht. Wang zegt dat hij met eigen ogen zag hoe Mao junior omkwam bij een Amerikaanse bomaanval. “Ik was de enige die toen op wacht stond”, vertelt hij snikkend over dat moment, dat zich rond het middaguur zou hebben afgespeeld. “Hoe kon het dat ik het overleefde, maar de zoon van voorzitter Mao niet? Op dat moment zeiden sommige mensen dat ik onzin sprak. Ik was zo verdrietig, dat ik dagenlang alleen maar kon huilen.” In Peking wordt de Koreaanse oorlog uitgelegd als kenterpunt in de geschiedenis. “Een breuk met de mythe van de onoverwinnelijkheid van het Amerikaanse leger”, sprak partijbaas en president Xi in 2020. “De arrogante agressors werden gedwongen te tekenen voor een wapenstilstand.” Staatspersbureau Xinhua noemde het neerleggen van de wapens vandaag andermaal ‘een overwinning op de Amerikaanse imperialisten’. Veteraan Zhao Zhiyun kan zich daar wel in vinden. Hij kwam als 17-jarige bij het leger, en was een van de bewakers in het tweede bataljon. “Als de Verenigde Staten niet worden aangevallen, vallen ze China aan”, geeft Zhao de tijdsgeest van toen weer. “Dan zou het einde verhaal zijn voor China. De vrede van vandaag is het geluk dat we hebben afgedwongen door te vechten”, vertelt hij. “Zonder bloedoffers en lijden is er geen voorspoed.” De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un, die vandaag de Chinese toppoliticus Li Hongzhong op bezoek had, stelde dat hij de “dappere soldaten uit China” die zeventig jaar geleden “hun bloed hebben vergoten voor de overwinning” nooit zal vergeten. Eerder deze week bezocht hij al een begraafplaats waar Chinese oorlogsslachtoffers hun laatste rustplaats vonden. Onder meer Mao Anying, Mao’s oudste zoon, ligt daar begraven. Bij de overlevenden in Shaanxi lijkt de vechtlust en het plichtsbesef nog niet bedaard. “Natuurlijk zou ik gaan”, zegt oorlogsveteraan Wang Ronghui, gevraagd of hij mee zou vechten om Taiwan onder de vleugels van de communistische partij te brengen. “Taiwan is van ons, waarom zou ik niet gaan?”. Wu, de veteraan die zijn been verloor in Noord-Korea, is realistischer. “Als ze me kunnen gebruiken, zou ik zo weer in actie komen. Maar goed, ik ben wel al 92, hè.”