Hoe kan het dat iemand die is veroordeeld voor betrokkenheid bij een moord simpelweg zijn enkelband doorknipt en op de vlucht slaat? Precies dat gebeurde gisteren. De 33-jarige man, veroordeeld tot 20 jaar voor zijn aandeel in de Beuningse vergismoord, is nog steeds voortvluchtig. Eerder was bepaald dat de man het vonnis in vrijheid mocht afwachten. De enkelband had hij voor een eerdere veroordeling. De vraag is vooral waarom de man na het vonnis niet meteen is opgepakt. Volgens de rechtbank was de man niet verplicht om aanwezig te zijn bij de uitspraak. In het vonnis was door de rechtbank wel een bevel tot aanhouding afgegeven, zodat hij meteen na de uitspraak opgepakt kon worden. Volgens het OM was dat bekend, maar werd met de advocaat afgesproken dat hij zich de volgende dag zou melden. Daarbij speelde mee dat hij – weliswaar vanwege een andere veroordeling – een enkelband omhad, waardoor er zicht was op zijn verblijfplaats. “Dergelijke afspraken zijn niet ongebruikelijk”, zegt een woordvoerder van het OM. “Het Openbaar Ministerie mag er in beginsel van uitgaan dat deze worden nagekomen.” Maar het liep anders. De 33-jarige meldde zich woensdag niet bij justitie. Hij knipte zijn enkelband door en sloeg op de vlucht. Op dit moment staat hij internationaal gesignaleerd, maar tot op heden is de man spoorloos. Twee jaar geleden gebeurde iets soortgelijks: Cor P. een van de zogeheten ‘tattookillers’, knipte zijn enkelband door nadat er levenslang tegen hem was geëist. Ook hij sloeg op de vlucht, maar werd alsnog opgepakt. Het voorval leidde toen tot veel trammelant tussen voor- en tegenstanders van de enkelband. Wat er gebeurt als je een enkelband doorknipt: Dit soort doorknip-incidenten moet niet iedere keer weer leiden tot een nieuwe discussie over enkelbanden, vindt universitair hoofddocent Hilde Wermink (Universiteit Leiden). Ze was betrokken bij een internationaal onderzoek naar alternatieven voor de traditionele celstraf. Uit dat onderzoek bleek dat een zwaardere straf nou niet leidt tot minder criminaliteit. Integendeel, na korte gevangenisstraffen gingen meer veroordeelden opnieuw in de fout dan na een ‘niet-vrijheidsbenemende straf’, zoals de enkelband. Het internationale onderzoek liet zien dat na reguliere detentie zelfs twee keer zoveel werd gerecidiveerd als na elektronisch toezicht. “We kunnen veroordeelden wel vastzetten, maar willen we dat ook als het uiteindelijk resulteert in meer slachtoffers en hogere kosten? Dat is een belangrijke overweging”, zegt Wermink. “Natuurlijk moeten de enkelbanden in orde zijn, en moet alles goed onderzocht worden. Maar je moet niet te snel handelen op basis van één incident.” In de praktijk zijn er maar weinig mensen die hun elektronische enkelband doorknippen. In 2019 droegen ruim 3750 mensen een enkelband. Daarvan werd zo’n 3,1 procent doorgeknipt. Sinds eind 2020/begin 2021 is er een nieuw soort enkelband die comfortabeler, slimmer en ook moeilijker te saboteren is. Maar onmogelijk is het niet, benadrukt de reclassering op zijn website, want de band moet nog wel los te krijgen zijn bij bij een medisch noodgeval. Bij de nieuwe band zijn de sabotagecijfers dan ook niet veel lager: van de 3600 dragers lukte het zo’n 2,6 procent om met gereedschap de band van rubber onklaar te maken.