Het kabinet wil dat boeren met zekerheid investeringen in innovaties kunnen blijven inzetten als een van de opties om stikstof te reduceren. De Raad van State haalde vandaag een streep door natuurvergunningen van drie veehouders met een emissiearme stal. Volgens de uitspraak staat niet vast dat dit type stallen tot minder stikstofemissie leidt. In een reactie erkennen de ministers Schouten van Landbouw en Van der Wal voor Stikstof dat de uitspraak boeren raakt die met stalinnovaties aan de slag willen in het landelijk gebied. Maar ze denken dat innovatieve oplossingen een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de transitie in de landbouw. “We bestuderen de uitspraak, onderzoeken de gevolgen en komen met voorstellen om de vergunningverlening robuuster te maken”, schrijven de ministers op Twitter. Schouten en Van der Wal benadrukken dat het voor boeren en natuur belangrijk is dat innovaties het juiste resultaat opleveren: “Daarmee moeten we voortvarend aan de slag.” Organisaties reageren wisselend op de uitspraak van de Raad van State. Milieuorganisaties zijn blij, boerenorganisaties reageren teleurgesteld. LTO Nederland zegt dat de boeren door de uitspraak “verder in onzekerheid” raken. De land- en tuinbouworganisatie spreekt van een teleurstellende uitspraak. Wel ziet LTO als lichtpuntje dat de Raad van State “de rol van innovatie bij de verduurzaming terecht niet ter discussie” stelt. Johan Vollenbroek, de voorzitter van milieuorganisatie MOB, gelooft niet in de emissiearme stal, waarin urine en mest moeten worden gescheiden om de ontwikkeling van ammoniak te voorkomen. Hij heeft het over “tovervloeren” en ziet in de uitspraak van de Raad van State zijn gelijk bevestigd. De innovaties waarmee de veehouderij het stikstofprobleem wil oplossen, werken volgens hem niet. “Minder vee helpt wel”, schrijft Vollenbroek in een eerste reactie op Twitter. Actiegroep Agractie wil dat de overheid snel de wetgeving aanpast. “Het is van groot maatschappelijk belang dat de overheid garant staat dat door dezelfde overheid goedgekeurde en zelfs vereiste systemen juridisch hard zijn en stand houden voor de rechter”, meldt de organisatie in een verklaring. “Het kan niet zo zijn dat boeren en andere ondernemers in problemen komen door het opnieuw falen van de overheid.” De boerenactiegroep zegt dat de boeren hebben geïnvesteerd in deze vloeren, die minimaal 20 jaar mee zouden moeten gaan. “Wij dringen er met klem op aan de wetgeving dusdanig aan te passen dat vergunningen op wettelijke grondslagen verleend niet nadien alsnog aanvechtbaar zijn.” Volgens Greenpeace is de uitspraak “baanbrekend”. “Nu ook de hoogste rechter een streep heeft gezet door vergunningen voor twee soorten ‘tovervloeren’ zal Den Haag haar heilige vertrouwen in technische innovatie naar de prullenbak moeten verwijzen”, zegt landbouwexpert Hilde Anna de Vries van de organisatie. “Het is de allerhoogste tijd dat het kabinet aan de slag gaat met structurele maatregelen waarvan we wél met zekerheid kunnen zeggen dat ze helpen om de natuurcrisis te keren: een omslag naar ecologische landbouw met drastisch minder dieren”, aldus Greenpeace.