Het sneuvelen van de bouwvrijstelling leidt tot vertraging in de bouw, vrezen bouwsector en kabinet. Dat heeft vooral te maken met ingewikkeld extra onderzoek dat nodig is voordat een bouwproject kan starten. Aan ecologen die zulk onderzoek kunnen uitvoeren was al een tekort, dat nu nog nijpender wordt. Nu de bouwvrijstelling, op last van de Raad van State, niet meer gebruikt mag worden, moeten ecologen voor elke nieuwe weg, woonwijk, uitbreiding van het elektriciteitsnet of aanpassing van een fabriek in kaart brengen welk effect de stikstofuitstoot heeft op de natuur. Als dat effect op de natuur negatief is, moet de stikstofschade gecompenseerd worden. Door het tekort aan ecologen die zulk onderzoek kunnen uitvoeren, werden eerder deze zomer meerdere grote infrastructurele projecten uitgesteld. Verian Klarus is teamleider ecologie bij Arcadis, een bedrijf dat gespecialiseerd is in dat soort onderzoeken. Ook Klarus staat te springen om meer ecologen die dit werk kunnen doen. “Zeker na deze uitspraak.” Het bedrijf heeft het al druk met stikstofonderzoeken. Nieuwe projecten kan het bedrijf pas vanaf 2023 weer aannemen. Nu de bouwvrijstelling niet meer gebruikt mag worden verwacht Klarus de komende tijd een stuk meer aanvragen voor stikstofonderzoeken voor de bouwsector. Zo’n rapport schrijven is een tijdrovende klus, vertelt ze. Klarus laat een rapport van 1600 pagina’s zien, dat vergelijkbaar is met een onderzoek dat nodig is voor een nieuwe snelweg van een paar kilometer. Zo’n rapport beschrijft alle soorten beschermde natuur binnen een straal van 25 kilometer. Vervolgens kijken ecologen hoe gevoelig die soorten zijn voor stikstof. Klarus’ ecologen zijn ook veel tijd kwijt aan de handmatige berekening van de hoeveelheid stikstof die neerkomt op de beschermde natuur. “Dus echt kijken: hoeveel verkeersbewegingen zijn er nou en hoeveel uitstoot komt daarbij weg? Hoeveel vrachtwagens rijden er langs? Hoe rijden ze precies? Rijden ze op benzine of op diesel?” Stikstofonderzoeken kunnen niet sneller uitgevoerd worden door ze deels aan anderen over te laten, zegt Klarus. “Daar moet je een ecoloog voor zijn, om te snappen wat die effecten zijn.” Al met al is één ecoloog een paar weken tot maanden bezig met zo’n rapport, vertelt ze. Dat er nu nog meer werk bij komt voor Arcadis gaat vertraging opleveren, verwacht Klarus, vanwege de uitgebreidere onderzoeken die nu nodig zijn. “Dat in combinatie met dat er niet heel veel ecologen op de bank zitten te wachten om werk te verrichten.” Maar een bouwstop is het niet, benadrukt Klarus. De procedure bij de Raad van State was aangespannen door de organisatie Mobilisation for the Environment (MOB), die zich inzet voor het behoud van biodiversiteit. De advocaat van de organisatie, Valentijn Wösten, noemde de uitspraak van de week logisch: “Iedereen kon dit voorspellen. Daarom verwachten we ook niet dat de bouw tot stilstand zal komen. Hierop is door de sector al geanticipeerd.”