Nog altijd zitten de circa 26 miljoen inwoners van Shanghai opgesloten in hun eigen huis of een quarantainecentrum. Dinsdag werd een lockdown voor onbepaalde tijd ingevoerd voor de hele Chinese miljoenenstad, vanwege het toenemend aantal nieuwe besmettingen. “Met 20.000 nieuwe besmettingen gisteren ligt de piek hoog. En dat heeft alles te maken met omikron”, zegt epidemioloog Amrish Baidjoe. “Vanwege het zero-covidbeleid was die variant waarschijnlijk nog maar mondjesmaat verspreid in China en we weten allemaal hoe razendsnel omikron zich kan verspreiden.” Zo ziet de lockdown eruit in Shanghai: De totale lockdown leidt tot veel onvrede bij de inwoners van de stad, die niet weten wanneer ze weer naar buiten mogen. Vaak hebben ze niet genoeg eten in huis, omdat de lockdown oorspronkelijk maar vier dagen zou duren. Bezorgdiensten zijn overbelast en door de strenge coronamaatregelen komen leveringen van verse producten niet altijd op tijd op hun bestemming, waardoor ze vernietigd moeten worden. Het is voor het eerst dat in Shanghai de complete stad op slot gaat. Het aantal besmettingen neemt toe, maar in vergelijking met Nederland zijn de besmettingsaantallen niet extreem hoog. Toch moest er volgens China iets gebeuren om het aantal coronabesmettingen snel terug te dringen, omdat er in dat land nog altijd een zero-covidbeleid geldt. De zero-covidaanpak was volgens Baidjoe vooral effectief aan het begin van de pandemie, toen er nog geen vaccins waren. “Toen hebben sommige landen ervoor gekozen zich te richten op het minimaliseren van het aantal infecties. Daarvoor zijn hele restrictieve maatregelen nodig, zoals bijvoorbeeld het inreisverbod dat lange tijd gold in landen als Australië en Nieuw-Zeeland. Ook China koos voor een zero-covidbeleid.” Op zich werkt dat volgens Baidjoe goed tegen covid. “De sterfte in landen met dit beleid ligt lager, maar je betaalt er wel een prijs voor. Het gaat ten koste van de mobiliteit in de samenleving en veroorzaakt veel schade aan de economie en aan mensen. Mensen worden in feite opgesloten, zoals je nu ook in Shanghai ziet.” Op het moment dat er een goed vaccin beschikbaar is voor de risicogroepen in een samenleving kun je die strenge restricties in principe loslaten stelt Baidjoe. Maar dan moet je dus wel goed hebben bijgehouden hoeveel mensen in welke groepen er zijn gevaccineerd. In China zijn die data niet openbaar. Eerder vertelde correspondent Sjoerd den Daas al dat de onvrede over de maatregelen groeit. “Ouders werden van kinderen gescheiden, honden mogen op veel plekken niet naar buiten en doen hun behoefte noodgedwongen in appartementen. Niet overal is voldoende eten en er is op veel plekken geen duidelijk einde in zicht. Dat leidt tot begrijpelijke woede. Shanghai is lange tijd grotendeels buiten schot gebleven, maar krijgt nu de volle laag aan maatregelen over zich heen, iets dat de woede kan verklaren.”