Het Oekraïense Openbaar Ministerie zegt over aanwijzingen te beschikken dat burgers uit de omgeving van Severodonetsk onder dwang naar Rusland worden vervoerd. “Vijftien burgers uit een dorp in het district Severodonetsk zijn afgevoerd naar de Russische Federatie”, zegt aanklager Valeria Melnyk. “We weten niet wat er verder met ze gebeurd is.” Eerder bood Rusland Oekraïners uit de omgeving van Kiev en Marioepol de mogelijkheid om weg te komen uit gebieden waar zwaar gevochten werd. Voorwaarde voor evacuatie was wel dat ze alleen konden vertrekken naar gebieden die onder controle staan van Rusland, naar Belarus of naar Rusland zelf. Rusland zegt een miljoen vluchtelingen uit Oekraïne op te vangen. Oekraïne spreekt van deportaties, het OM in Kiev beschouwt de wegvoeringen als een oorlogsmisdaad en is een onderzoek begonnen. Volgens de gemeente Marioepol gaat het daar alleen al om meer dan 35.000 inwoners. Volgens de openbaar aanklager in Kiev zitten er ook 2000 kinderen bij. Svetlana is een van de burgers die vanuit Marioepol naar een school in Donetsk werd gebracht. Ze zat er met meer dan 300 mensen, die slechts twee toiletten tot hun beschikking hadden, vertelt ze. Iedereen werd ondervraagd en vervolgens naar de Russische grensstad Taganrog gebracht. “Daarna brachten ze ons met de trein naar Astrachan, ruim 800 kilometer naar het oosten. Daar werden we opgevangen in een zomerkamp voor kinderen”, zegt Svetlana. Maar ze wilden niet in Rusland blijven. “Ik had gehoord dat ik moest zeggen dat ik vrienden had in Sint-Petersburg.” Lokale vrijwilligers gaven haar geld voor het treinkaartje, waarna ze kon ontsnappen naar Estland. “Daar ben ik nu veilig met mijn dochter Christina, mijn moeder en onze kat.” Ze wil graag terug naar Oekraïne, maar alleen als het niet onder Rusland valt: Vergelijkbare verhalen komen ook van andere Oekraïners die via Rusland in Europa wisten te komen: na ondervraging worden de vluchtelingen naar plekken in Rusland gebracht op honderden kilometers afstand van Oekraïne. Na hun vlucht hebben ze vaak niets meer, ook geen geld en identiteitsbewijzen. De openbaar aanklager in Kiev ziet een patroon in de gang van zaken: “Het is een systeem dat keer op keer wordt toegepast door de agressor”.