In Przewodów, een dorp in het zuidoosten van Polen, heerst normaal gesproken een serene rust. Maar sinds gisteren is het plaatsje wereldnieuws, door de inslag van een raket, waarbij twee mensen om het leven kwamen. De burgemeester heeft de komende drie dagen uitgeroepen tot rouwperiode. De vlag zal halfstok hangen. Er wonen iets meer dan 500 mensen in het dorp, voornamelijk boeren. Een groot deel van de bevolking komt oorspronkelijk uit Oekraïne, wat al zo was voor de Tweede Wereldoorlog. Het dorp ligt zo’n 70 kilometer ten noorden van de Oekraïense stad Lviv. De grote steden in Polen, zoals Lublin en de hoofdstad Warschau, liggen veel verder weg. Ooggetuigen vertellen dat ze schrokken van de explosie. “Ik rende naar het raam, omdat het best dichtbij was, op zo’n 100 meter”, vertelt Joanna Magus. “Ik zag een enorme zwarte wolk en heel veel rook. Volgens mij was er ook vuur.” Ze kende een van de omgekomen mannen. “Het was een goed mens, hij stond voor iedereen klaar, je kon altijd op hem rekenen.” Het hoofd van de basisschool in het dorp, Ewa Byra, kende beide slachtoffers, een man van 60 en een van 62. Beiden heetten Oleg. Een van hen was de man van een personeelslid van de school, de ander de vader van een oud-leerling. “We hadden niet verwacht dat zoiets hier zou kunnen gebeuren, ondanks dat de grens met Oekraïne hier maar zes kilometer vandaan is. Blijkbaar kan de oorlog dus ook hier komen. Het was een enorme explosie, het geluid was angstaanjagend.” Aanvankelijk dacht ze dat er een gasfles was ontploft. Ooggetuigen beschrijven de inslag van gisteren: Volgens de gemeente werkten beide mannen meer dan twintig jaar voor het bedrijf Agrocom, een graandrogerij in Setniki, een nederzetting in de buurt van Przewodów. Ze waren samen aan het werk toen het noodlot toesloeg, zegt onderdirecteur Federico Viola van het bedrijf. De een was tractorchauffeur, de ander magazijnbeheerder. “De een kwam met een tractor aan om te wegen en de ander moest wegen en een magazijnbon maken, en op dat moment gebeurde het”, zegt hij. “Het waren zeer gerespecteerde mensen. Het heeft veel impact op zo’n kleine plaats. We hebben iedereen vandaag vrij gegeven om hun gevoelens te kunnen uiten.” Een collega van de twee omgekomen mannen vertelt bij de Poolse zender TVN24 dat hij eerst niet in de gaten had wat er was gebeurd. “Ik zag een politieauto rijden en daarna nog een. Even later belde mijn dochter om te zeggen dat ze allebei dood waren. Het waren geweldige mensen, goede vrienden. Het is een ramp, ik weet niet wat ik moet zeggen.” “Het is traumatisch voor de familie en voor de hele gemeenschap”, zegt gemeentesecretaris Stanislaw Staszczuk, die met een van de Olegs bevriend was. “We kunnen niet bevatten wat er is gebeurd en dat het hier bij ons is gebeurd. Ongelooflijk triest dat deze mensen niet meer bij ons zijn.” Een van de omgekomen mannen was volgens Staszczuk betrokken bij de hulp aan Oekraïense vluchtelingen. “Er wonen hier veel Oekraïense gezinnen. Hij bracht met zijn eigen auto voedsel en kleding naar deze mensen. Later, toen ze zich konden inschrijven bij de gemeente, reed hij hen daarnaartoe.” Ook de lokale pastoor kende de mannen goed. “Het waren aardige en hartelijke mensen. Iedereen kende ze, want het is een kleine gemeenschap. Ze gingen naar de kerk en deden veel voor de parochie. Een van heeft hier pas nog geholpen met de renovatie van de kerk. Hun overlijden is een groot verlies voor de gemeenschap en de parochie.” De lokale overheid zal de familie van de slachtoffers steunen waar nodig. “We weten dat het oorlog is, maar tot gisteren keken we op een andere manier naar wat er over de grens gebeurt”, zegt een woordvoerder van de gemeente. “Toen was er geen angst, nu zijn mensen bang. Ik voel hetzelfde als de andere inwoners, we moeten elkaar steunen en er alles aan doen om deze moeilijke tijd door te komen.”