Wat is het effect van superieure kunstmatige intelligentie op menselijke besluiten? Die besluiten worden slimmer en creatiever, laat een nieuwe studie zien. Althans, als het om het bordspel go gaat. De successen van het computerprogramma AlphaGo blijken menselijke go-spelers te hebben geïnspireerd tot betere prestaties. De onderzoekers, onder wie de Nederlander Bas van Opheusden, analyseerden voor hun studie 5,8 miljoen zetten die tussen 1950 en 2021 in go-spelen voorkwamen. Na 2016, toen AlphaGo ook de beste menselijke spelers begon te verslaan, ging de kwaliteit van de menselijke zetten duidelijk omhoog. Voor een deel ging dat om zetten en strategieën die de spelers hadden afgekeken van AlphaGo, maar ze introduceerden ook steeds vaker novelties: nieuwe, innovatieve zetten die nog niet eerder voorkwamen in het go-spel. Niet alleen waren die zetten nieuw, ze waren gemiddeld ook van een hoog niveau. “Bovenmenselijke kunstmatige intelligentie kan de menselijke besluitvorming verbeteren door een toename in nieuwigheid”, hebben de wetenschappers hun studie heel algemeen betiteld. Dat roept de vraag op of kunstmatige intelligentie dit effect ook in andere situaties kan hebben. Maakt het ons creatiever in bredere zin? “Ik vermoed dat onze resultaten van toepassing zijn op een grote hoeveelheid bord-en kansspelen”, laat Van Opheusden weten. “In poker heeft het geleid tot de introductie van nieuwe strategieën, zoals de zogeheten overbet.” Bij zo’n overbet doet een speler een inzet die groter is dan de bestaande pot. Of het effect ook geldt voor de nieuwste hype op het gebied van kunstmatige intelligentie, ChatGPT, daarover is hij iets minder zeker. “In een bordspel is de uitkomst eenduidig gedefinieerd, en de zetten van AlphaGo zijn objectief beter. Voor generatieve AI zoals ChatGPT en Dall-E is succes gedefinieerd in termen van menselijke oordelen: hoe mooi is dit plaatje, en hoe behulpzaam is deze chatbot?” Op wat voor manier zulke programma’s menselijke besluiten beïnvloeden, is daarom lastiger te voorspellen en onderzoeken. Techniekfilosoof Giulio Mecacci van de Radboud Universiteit vindt het een prima studie, maar ziet die menselijke oordelen eveneens als een obstakel. “Veel politieke en ethische besluiten zijn gebaseerd op menselijke waarden en voorkeuren. Het is moeilijk te zeggen welke beslissing in zo’n domein ‘beter’ is, en of kunstmatige intelligentie daarbij kan helpen.” Dat is ook niet het soort besluitvorming waar de onderzoekers zich de komende tijd op richten. Zij willen eerst gaan onderzoeken of ze hetzelfde effect ook vinden bij andere bordspelen, en op welke manier het dan precies tot stand komt. “De toenemende beschikbaarheid van bovenmenselijke AI-systemen opent opwindende nieuwe fronten voor het bestuderen van de menselijke cognitie”, zo besluiten ze hun artikel.