De Turkse zakenman en filantroop Osman Kavala is in Turkije veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf, zonder voorwaardelijke vrijlating. Volgens een Turkse rechtbank was hij enkele jaren geleden betrokken bij pogingen om de regering van het land omver te werpen. De zaak tegen de filantroop loopt al jaren: hij werd in 2017 aangehouden en zat sindsdien in voorarrest. Met hem stonden ook zeven anderen terecht. Zij zijn veroordeeld tot celstraffen van achttien jaar. De 64-jarige Kavala werd verdacht van het financieren van de Gezi-protesten, die in Istanbul begonnen en later uitmondden in grootschalige demonstraties gericht tegen de Turkse regering. Later kwam hier ook een beschuldiging van betrokkenheid bij een poging tot een staatsgreep in 2016 bij. Kavala werd vandaag wel vrijgesproken van spionage. De zakenman, die bekendstaat als groot criticus van president Erdogan, heeft de aantijgingen aan zijn adres altijd weersproken. Hij zei eerder in de rechtbank dat hij tijdens de protesten alleen gezichtsbeschermende maskers voor demonstranten had gekocht. “Ik ben 4,5 jaar van mijn leven kwijt”, zei Kavala toen. “Mijn enige troost is dat mensen door mijn zaak inzien dat de rechterlijke macht met ernstige problemen kampt.” Kavala stond sinds 2002 aan het hoofd van de door hem opgerichte non-profitorganisatie Anadolu Kültür. Doel van die culturele organisatie is volgens de eigen site “bruggen bouwen tussen verschillende etnische, religieuze en regionale groepen door cultuur en kunst te delen en regionale initiatieven daartoe te steunen”. De organisatie zet zich onder meer in om de relatie tussen Turkije en Armenië te verbeteren. Mensenrechtenorganisaties spraken zich kritisch uit over het proces. Onder meer Amnesty sprak in het verleden van een politieke vervolging. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens oordeelde in 2019 dat Kavala moest worden vrijgelaten. Volgens het orgaan was er geen bewijs voor de aanklachten tegen hem en was het proces bedoeld om hem het zwijgen op te leggen. Vonnissen van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens zijn bindend voor leden van de Raad van Europa, waaronder Turkije. Maar Ankara gaf geen gehoor aan de uitspraak. De Raad van Europa begon daarom eind vorig jaar een procedure tegen Turkije, om Kavala alsnog vrij te krijgen. Erdogans weigering om het vonnis op te volgen, leidde vorig jaar oktober tot een diplomatieke crisis tussen Ankara en tien westerse landen, waaronder Nederland. Zij riepen Ankara op het vonnis uit te voeren en de zakenman vrij te laten. Erdogan beschouwde dit als ongewenste inmenging in de binnenlandse politiek en dreigde ambassadeurs van de landen uit te zetten. “Opvallend is dat Kavala begin 2020 nog werd vrijgesproken in de Gezi-zaak. Hij werd toen meteen weer aangehouden voor een nieuwe aanklacht, namelijk betrokkenheid bij een poging tot staatsgreep in 2016. De Gezi-zaak werd ook heropend en de twee aanklachten werden gecombineerd. Er kwamen andere rechters. Kavala zelf omschreef het in zijn verdediging, via een videoverbinding vanuit zijn cel, als een ‘gerechtelijke moord’. Hij noemt het een politiek en ideologisch proces, gebaseerd op complottheorieën. Deze uitspraak is een enorme klap voor wat er nog over was van de democratie en de onafhankelijke rechtsstaat in Turkije. En dit gaat zeker gevolgen hebben voor de relatie met het Westen. De Raad van Europa was al een strafprocedure begonnen, en nu wordt de kans een stuk groter dat Turkije daar het stemrecht kwijtraakt, of wellicht zelfs uit de Raad zal worden gezet.”