Bij een referendum in Zwitserland heeft een nipte meerderheid voor een verhoging van de pensioenleeftijd voor vrouwen gestemd. De pensioenleeftijd voor mannen was al 65 jaar, maar die voor vrouwen stond op 64. De regering wil dat verschil opheffen. Volgens de Zwitserse omroep SRF was 50,6 procent van de kiezers voor, en 49,4 procent tegen. Het parlement van Zwitserland stemde eerder al in met de bijbehorende wetgeving, maar de linkse oppositie dwong een referendum af. Volgens de regering in Bern is de maatregel nodig om het pensioenstelsel betaalbaar te houden. Het aantal werkenden daalt, terwijl het aantal gepensioneerden stijgt. Ook worden mensen gemiddeld ouder. Tegenstanders vinden de maatregel oneerlijk en wijzen op de loonkloof tussen mannen en vrouwen. Daardoor is ook het pensioenbedrag lager. Volgens het ministerie van Economische Zaken ontvangen vrouwen gemiddeld 35 procent minder pensioen dan mannen. Opvallend is de grote verdeeldheid: in Duitstalig Zwitserland was er meer steun voor de verhoging van de pensioenleeftijd dan in Frans- en Italiaanstalig Zwitserland. Een verbod op de intensieve veeteelt – ook een vraag die werd voorgelegd in het referendum – haalde het niet. Milieuorganisaties en dierenrechtengroeperingen vroegen om die maatregel, maar zo’n 63 procent van de kiezers stemde tegen. Het parlement en de regering hadden een negatief stemadvies gegeven, omdat de regels voor het houden van “productiedieren” in Zwitserland al zeer streng zijn. Zo zijn megastallen met vele tienduizenden dieren per stal in Zwitserland nu al niet aan de orde. De huidige regelgeving staat toe dat boerderijen maximaal 1500 varkens, 27.000 vleeskippen of 300 koeien worden gehouden. Ook zou zo’n verbod leiden tot hogere prijzen. Ter vergelijking: in een onderzoek van de Wageningen Universiteit uit 2007 werd een stal met 220.000 vleeskippen in Nederland gezien als megastal. Afgelopen jaar werden in Zwitserland 80 miljoen dieren geslacht. In Nederland waren dat er volgens het CBS zo’n 600 miljoen. Het gaat onder meer om 578 miljoen vleeskuikens. Overigens werden verspreid door het land ook nog andere referenda gehouden. Dat was in het kanton Luzern bijvoorbeeld het geval. Met de uitslag daarvan zal de Zwitserse Garde in het Vaticaan niet blij zijn: de inwoners weigeren ruim 400.000 euro bij te dragen aan de modernisering van barakken voor de garde. Het hele project kost zo’n 50 miljoen euro en wordt gefinancierd door de Zwitserse regering, het Vaticaan en meerdere kantons. Ook private instellingen dragen bij aan de modernisering van de barakken, die uit 1825 komen.