De VS deelt kritiek van mensenrechtenorganisaties op het bezoek van de hoge VN-functionaris Michelle Bachelet aan China. Ze is de eerste hoge commissaris voor de Mensenrechten die in 17 jaar tijd een bezoek aan het land bracht, maar critici vinden dat ze niet uitgesproken genoeg was over misstanden daar. Bachelet, oud-president van Chili, eindigde haar zesdaagse bezoek gisteren met een persconferentie waarin ze benadrukte dat ze gevoelig was voor de kritiek. “Aan iedereen die een beroep op mij heeft gedaan om zaken aan te snijden bij de autoriteiten: ik heb jullie gehoord. Jullie pleidooi doet ertoe en mijn bezoek was een kans om zaken te bespreken.” Toch sprak zij zich in haar persconferentie nauwelijks uit over specifieke mensenrechtenschendingen, zoals de heropvoedingskampen die China voor duizenden Oeigoeren inrichtte of de dwangarbeid, martelingen en sterilisaties die daar zouden plaatsvinden. “Dit bezoek leende zich niet voor een onderzoek. Een reis die zo in de schijnwerpers staat leent zich niet voor discrete en nauwgezette inspecties”, verdedigde Bachelet haar reis. “Dit was een kans voor directe gesprekken, waar we naar elkaar konden luisteren, zeggen waar we ons zorgen over maken en betekenisvolle interactie in de toekomst kunnen voorbereiden.” Bachelet zei tijdens de persconferentie te begrijpen dat China optreedt tegen terrorisme, maar vreest wel dat dat uitmondt in mensenrechtenschendingen: Amnesty International deed de reis, waarbij Bachelet ook een gevangenis in Xinjiang bezocht en met president Xi sprak, af als een fotomoment. “De indruk ontstaat dat ze zoals verwacht in een propagandaval van de Chinese overheid is gelopen”, zei voorzitter Agnes Callamard in een reactie. Mensenrechtenorganisaties hebben er kritiek op dat Bachelet niet vrijuit kon spreken met Oeigoeren in het gebied en de internationale pers werd geweerd – volgens China beide vanwege het gevaar op coronabesmettingen. Ook hadden belangengroepen gehoopt dat Bachelet zich zou uitspreken over de onderdrukking van Oeigoeren. “Ze lijkt te geloven dat ze met achterkamertjesgesprekken China kan overtuigen minder hard op te treden”, analyseerde Human Right Watch-directeur Kenneth Roth. “Maar ze kan praten tot ze blauw ziet, Peking reageert alleen op publieke druk.” De VS schaart zich achter die kritiek. “Door de voorwaarden die Peking stelde was het niet mogelijk onafhankelijk de mensenrechtensituatie daar te wegen”, reageerde buitenlandminister Blinken. “De hoge commissaris had vertrouwelijk met Oeigoeren moeten kunnen praten.” Blinken sprak van misdaden tegen de menselijkheid en een genocide tegen die moslimbevolkingsgroep. Hij laakte het feit dat Bachelet geen enkele persoon heeft gesproken die heeft meegemaakt wat er in de Oeigoerenkampen gebeurt. Ook het WUC, de belangrijkste Oeigoerse lobbygroep, zegt “zwaar teleurgesteld” te zijn. “Zoals verwacht heeft de hoge commissaris een historische kans verkwanseld om de Oeigoerse genocide te onderzoeken.” Het WUC vindt Bachelet daarom niet meer geloofwaardig.