De Franse schrijfster Annie Ernaux krijgt dit jaar de Nobelprijs voor Literatuur. De 82-jarige auteur is al sinds de jaren 70 actief. Ze kreeg in bredere kring bekendheid door haar roman De Jaren, die in 2008 verscheen. De jury prijst de “moed en klinische scherpte” waarmee Ernaux “de wortels, vervreemding en collectieve beperkingen van het persoonlijke geheugen blootlegt”. Het werk van de schrijfster is deels autobiografisch van aard. Ze publiceerde meer dan dertig literaire werken, behalve romans ook toneelstukken. Volgens de jury gelooft Ernaux in “de bevrijdende kracht” van schrijven en opent ze de ogen van lezers voor sociale ongelijkheid, onder meer op het gebied van gender, taal en sociale klasse. Het Nobelprijs-comité vergelijkt haar werk met een scherp mes, door Ernaux gebruikt om “de waarheid te ontleden”. De Française is de zeventiende vrouw die de prestigieuze literatuurprijs krijgt, die sinds 1901 wordt uitgereikt. Het Nobelprijs-comité kon Ernaux aanvankelijk niet bereiken om haar het nieuws mee te delen, zei de voorzitter tijdens de bekendmaking. Maar inmiddels heeft de schrijfster gereageerd op de prijs, die ze “een grote eer en een grote verantwoordelijkheid” noemt. De Franse auteur dook dit jaar en vorig jaar op in de bookmakerslijstjes met kanshebbers, vertelde NRC-recensent en schrijfster Persis Bekkering gisteravond al in het NOS-radioprogramma Met Het Oog op Morgen. “Ze heeft een heel consistent oeuvre opgebouwd over herinneringen, en over hoe zij zich als individu verhoudt tot de collectieve geschiedenis van de twintigste eeuw.” De zogeheten Zweedse Academie, met achttien voor het leven benoemde leden uit de literaire wereld, bepaalt wie de Nobelprijs voor Literatuur krijgt. Aan de prijs is een bedrag verbonden van 10 miljoen Zweedse kronen, ruim 920.000 euro. Deze week werden in Stockholm al de winnaars van de Nobelprijzen voor Scheikunde, Natuurkunde en Geneeskunde bekendgemaakt. Morgen volgt die voor de Vrede en maandag wordt bekend wie de Nobelprijs voor de Economie krijgt. De prijzen worden uitgereikt op 10 december, de sterfdag van oprichter Alfred Nobel. Dat gebeurt voor bijna alle prijzen in Stockholm. Alleen de Nobelprijs voor de Vrede wordt in de Noorse hoofdstad Oslo uitgereikt. Alfred Nobel heeft dat zelf bepaald in zijn testament.