Ga niet de weg op, vermijd buitenactiviteiten en bescherm mensen, huisdieren, leidingen en planten – de Amerikaanse weerdienst spreekt van “de vier p’s”: people, pets, pipes en plants. Vele tientallen miljoenen Amerikanen hebben momenteel te maken met adviezen als deze, nu hevige kou en een straffe wind over de Verenigde Staten trekken. In meer dan de helft van het land zijn waarschuwingen afgegeven voor onder meer extreem lage temperaturen. Volgens de weerdienst komt het niet vaak voor dat er zo veel waarschuwingen tegelijk van kracht zijn. Op meerdere plekken in het land zijn speciale ‘warmte-opvangplekken’ ingericht voor dakloze mensen. Ruim 1,4 miljoen Amerikanen zitten zonder stroom, vooral in de oostelijke staten. Ook zijn duizenden vluchten en tientallen treinreizen geannuleerd vanwege het winterse weer, wat de kerstplanning van miljoenen mensen in de war schopt. “Kerst is geannuleerd”, zegt een inwoner van de staat New York tegen CNN. “Al mijn familie en vrienden waren het erover eens dat dat veiliger is.” We spraken drie Nederlanders die in de VS wonen over hun ervaringen in de kou. Zij zijn het erover eens dat de huidige kou niet uniek is, maar wel één ding heeft dat het gevoel extra intens maakt: ijzige wind. We vroegen twee Nederlanders in Iowa en Illinois hoe ze omgaan met de extreme kou: Op sommige plekken in Illinois wordt gewaarschuwd voor sneeuwstormen. Maar in Adair, het gehucht waar de Nederlander Barend Wurth sinds vijf jaar woont, valt het mee met de sneeuw. “Het is vooral heel koud”, zegt hij over de temperatuur van -22 graden, die aanvoelt als ongeveer -38. “Ik woon in een oude boerderij en moet echt zorgen dat alle deuren dicht zijn. Daarvoor heb ik zelfs de buitendeuren dichtgeplakt met tape.” Maar het plakband houdt niet alle kou buiten. “Op het tape staat nu een laagje ijs. Ik heb een muts op in huis en ben behoorlijk aan het stoken. Gisteren, vandaag en morgenochtend verstook ik naar verwachting een maandbedrag. Dat is voor veel mensen hier een probleem, vanwege de hoge energieprijzen.” Wurth heeft alleen de deuren aan de noordwestkant van zijn woning afgeplakt, waar de wind vandaan komt. Want het is vooral de wind die het koud maakt, zegt hij. “In 2019 was het hier ook ongelooflijk koud, maar toen stond er minder wind. Als je nu naar buiten gaat, doet de eerste ademteug gewoon pijn. De wind maakt het ondraaglijk en gevaarlijk.” Ook Erna Moraine zegt het: de wind maakt het grote verschil. De Nederlandse heeft in de veertig jaar dat ze in de Verenigde Staten woont al meerdere (zeer) koude periodes meegemaakt. “En zeker ook winters met dagen als deze, met veel sneeuw, wind en kou. Maar zo extreem als nu, met die gevoelstemperatuur van -38 graden, dat is levensgevaarlijk. Daar kun je je blote huid niet aan blootstellen, ook je gezicht niet. En dat maakt het volgens mij nu anders.” Een wandeling buiten is niet verantwoord met de huidige weersomstandigheden, zegt Moraine. “Wij hebben daarom maar in het winkelcentrum rondgelopen”, zegt ze. “Maar veel winkels hebben nu wel berichten aan de deur hangen dat ze gesloten zijn of eerder sluiten vanwege het weer.” Frank van den Berge, die al sinds 1988 in de Verenigde Staten woont, ziet ook de positieve kanten van het winterse weer. “De sneeuw blaast hier over de wegen, je hoort de wind door de ramen. Het geeft wel een soort kerstsfeer.” De Nederlandse Amerikaan is wel gewend aan kou. “Het is hier in Wisconsin in de winter vaak koud en er ligt dan ook vaak sneeuw, eigenlijk altijd. Als de wind er niet was geweest, was het niet zo abnormaal en belemmerend geweest.” Bij Van den Berge in Brookfield is het momenteel zo’n -23 graden. “Je kleedt je erop, met een warme jas, muts of een balaclava, waarbij alleen je ogen en mond zichtbaar zijn.” Net als Barend Wurth heeft ook Van den Berge zijn deuren dichtgeplakt. “Maar die tape doe ik iedere winter over de kieren heen, tegen de tocht. Als Nederlander blijf je toch zuinig.”