1 op 100.000. Zo klein is de kans om de hoofdprijs te winnen. Toch gaan er in Spanje dezer dagen 172 miljoen loten over de toonbank. Want niet meedoen aan ‘De Dikke’ is geen optie. Ofwel omdat je collega’s wel meedoen en misschien winnen, ofwel omdat je wil proberen uit de geldzorgen te komen. Het loterijkantoor van Doña Manolita – een Madrileense lotenverkoopster van begin vorige eeuw – opent al om negen uur in de ochtend. Dan staat er al een rij mensen ongeduldig voor de deur. Die rij gaat de hoek om en het duurt zeker een uur voordat de laatste aan de beurt is. In de loop van de dag wordt het alleen maar drukker. Dan loopt de wachttijd op tot drie uur. De hoofdprijs is bij lange na niet de grootste die je in een loterij kunt winnen. Wie een compleet lot met het winnende getal heeft, wint vier miljoen euro. Maar bijna niemand heeft dat en de meesten kiezen voor een tiende lot, van 20 euro. Daarmee is vier ton te winnen. Tel daarbij op dat er 180 series zijn van ieder nummer. Anders gezegd: de hoofdprijs gaat er in 180 keer uit. Het zijn genoeg redenen voor Antonio (42) om een paar decimos (tiende loten) te kopen. “Het gaat best snel”, zegt hij. Waarom hij er staat? “Voor het geluk natuurlijk”, grijnst Antonio. “Als ik win gaat het allemaal naar mijn land, naar de Dominicaanse Republiek. Ik koop een boot en vaar meteen naar huis.” Spanjaarden staan met liefde uren voor ‘El Gordo’ in de rij: Volgens de traditie zingen Madrileense schoolkinderen donderdag de winnende nummers tijdens een uren durend programma op radio en televisie. Het prijzengeld is 2,4 miljard euro en vandaar ook dat de naam El Gordo (‘De Dikke’) aan de Spaanse kerstloterij zit vastgeplakt. De Dikke is vooral een sociaal fenomeen omdat families, vrienden, bedrijven en verenigingen de loten onder elkaar verdelen. Hier werkt de psychologische truc van de loterij nog wat heviger: niemand wil het risico lopen dat collega’s op het werk een prijs winnen en jij niet mee deed. Het miezert en het is een kille dag. De Roemeense Ana (64) heeft nog zeker twee uur te gaan in de rij en heeft een witte wollen muts over haar oren getrokken. Ze aarzelt niet na de vraag waarop ze hoopt: “Een dak boven mijn hoofd”. Ze verloor tijdens de financiële crisis van 2008 haar eigen woning aan de bank. Die vorderde het huis omdat Ana de betalingen niet meer kon opbrengen. “Ik hoop nu dat ik het geluk krijg en een ruimte voor mezelf kan kopen”, zegt ze. Bij de deuren van het legendarische loterijkantoor van Doña Manolita komen mensen blij naar buiten. De kans dat ze met hun lot de hoofdprijs winnen is 1 op 100.000. Toch kijken alle kopers euforisch, alsof ze al gewonnen hebben.